
Lịch sử đã chứng minh một bài học nhất quán cho thị trường. Khi tiền thiếu hụt, niềm tin sẽ suy giảm trước tiên, và các thể chế cũng sẽ nhanh chóng sụp đổ theo sau.
Năm 1923 tại Đức, siêu lạm phát khiến đồng mark trở nên vô giá trị, buộc người dân phải mang cả xe cút kít đầy tiền mặt chỉ để mua bánh mì.

Đến tháng 11 năm đó, một đô la Mỹ tương đương với 4,2 nghìn tỷ mark. Tiền tiết kiệm bị xóa sạch, và chính phủ sụp đổ chỉ trong vài tháng.
Một diễn biến tương tự đã xảy ra ở Indonesia vào năm 1998. Trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á, đồng rupiah đã mất 80% giá trị chỉ trong vài tháng.
Giá cả tăng vọt đã gây ra các cuộc biểu tình quy mô lớn, và đến tháng 5 năm 1998, Tổng thống Suharto đã từ chức sau 32 năm cầm quyền.
Những sự kiện này rất quan trọng đối với các nhà giao dịch vì chúng cho thấy sự sụp đổ tiền tệ đã định hình lại sự ổn định chính trị, dòng vốn và nhu cầu tài sản một cách nhanh chóng như thế nào.
Khủng hoảng tiền tệ và tình trạng chảy vốn ồ ạt ở Iran
Tình trạng tương tự lại đang tái diễn ở Iran. Cuối năm ngoái, ngân hàng tư nhân Ayandeh đã sụp đổ do khoản nợ xấu lên tới gần 55 tỷ đô la.
Chính phủ đã phản ứng bằng cách in thêm tiền để bù đắp những tổn thất, điều này lại càng đẩy nhanh sự suy giảm của đồng tiền thay vì ổn định nó.
Đồng rial Iran, vốn đã suy yếu do các lệnh trừng phạt và những sai lầm trong chính sách, đã lao dốc không phanh. Sau những tổn thất nặng nề trong suốt năm 2025, đồng rial đã chạm mức thấp kỷ lục mới, gần 1,5 triệu rial đổi 1 đô la trên thị trường chợ đen.
Đến cuối tháng 12, các cuộc biểu tình trên toàn quốc đã nổ ra khi chi phí sinh hoạt tăng cao và niềm tin vào các thể chế suy giảm.
Đối với thị trường, điều này rất quan trọng vì sự sụp đổ của tiền tệ thường kích hoạt hành vi phòng thủ. Khi đồng rial mất giá, người dân Iran đã nhanh chóng tìm cách bảo vệ tài sản thông qua các kênh thay thế, đẩy nhanh nhu cầu đối với các tài sản nằm ngoài hệ thống ngân hàng.
Vì Sao Tiền Điện Tử Lại Thu Hút Được Sự Chú Ý Khi Tiền Pháp Định Thất Bại?
Lịch sử cho thấy các chính phủ thường phản ứng với sự thất bại của tiền tệ bằng cách thay đổi mệnh giá. Venezuela là một ví dụ gần đây. Năm 2018, quốc gia này đã thay thế đồng bolivar cũ bằng đồng bolivar chủ quyền, cắt bỏ năm số 0.
Lạm phát tiếp tục gia tăng. Đến năm 2021, chính quyền đã phát hành một phiên bản khác, đồng bolivar kỹ thuật số, loại bỏ thêm sáu số 0 nữa.
Kết quả vẫn không thay đổi. Đến cuối năm 2021, cần khoảng bảy triệu bolivar để mua một ổ bánh mì.
Những người có thể tiếp cận đô la Mỹ thông qua kiều hối hoặc xuất khẩu đã xoay xở tốt hơn, trong khi những người lao động chỉ được trả lương bằng đồng bolivar lại bị mắc kẹt trong một nền kinh tế địa phương đang thu hẹp.
Để thu hẹp khoảng cách đó, nhiều người Venezuela đã chuyển sang sử dụng tiền điện tử. Các token kỹ thuật số trở thành công cụ để nhận kiều hối, bảo toàn tiền lương và giao dịch vượt qua những hệ thống đang gặp trục trặc. Đối với các nhà giao dịch, sự chuyển đổi này giải thích tại sao nhu cầu tiền điện tử thường tăng cao trong thời kỳ khủng hoảng, ngay cả khi giá cả vẫn biến động.
Iran Dẫn Đầu Trong Việc Ứng Dụng Công Nghệ Số
Iran khác với Venezuela ở một điểm quan trọng. Việc sử dụng tiền điện tử đã phổ biến rộng rãi.
Đến năm 2023, khoảng một phần năm người Iran sở hữu tiền điện tử, và gần một phần ba đã sử dụng hoặc đầu tư vào tài sản kỹ thuật số. Đây là một trong những tỷ lệ chấp nhận cao nhất trên toàn cầu.
Nhiều năm bị trừng phạt và hạn chế tiếp cận nguồn tài chính toàn cầu đã đẩy nhiều người Iran hướng đến Bitcoin và stablecoin từ rất lâu trước cuộc khủng hoảng hiện nay. Điều này có nghĩa là nếu căng thẳng ngân hàng gia tăng hoặc bất ổn chính trị leo thang, vốn có thể nhanh chóng chuyển sang tài sản kỹ thuật số mà không cần trải qua giai đoạn học hỏi như ở những nơi khác.
Đối với thị trường toàn cầu, điều này củng cố quan điểm rằng tiền điện tử ngày càng được sử dụng như một công cụ cơ sở hạ tầng hơn là một công cụ đầu cơ trong các nền kinh tế dễ bị tổn thương.
Các nhà đầu tư đang theo dõi điều gì trong năm 2026?
Mặc dù mức độ chấp nhận ngày càng tăng, thị trường tiền điện tử vẫn nhạy cảm với các điều kiện kinh tế vĩ mô. Tính đến tháng 1 năm 2026, kỳ vọng về việc lãi suất tiếp tục ở mức cao và chính sách thắt chặt hơn của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã gây áp lực lên Bitcoin.
Sự không chắc chắn về quy định cũng tạo thêm áp lực. Giữa tháng 1, việc trì hoãn dự luật về tiền điện tử của Thượng viện Mỹ đã đẩy giá Bitcoin xuống dưới 95.000 đô la.
Điều kiện giao dịch đầu năm thường biến động mạnh do việc bán tháo liên quan đến thuế và điều chỉnh thanh khoản. Tuy nhiên, nếu lạm phát tiếp tục giảm và các ngân hàng trung ương lớn chuyển hướng sang chính sách nới lỏng tiền tệ vào cuối năm 2026, điều kiện thanh khoản có thể được cải thiện.
Trong bối cảnh đó, các tài sản như Bitcoin có thể thu hút dòng vốn mới, đặc biệt khi các trường hợp sử dụng thực tế mở rộng trong các sự kiện biến động tiền tệ.
Các biểu tượng quan trọng cần chú ý
BTCUSD | XAUUSD | USDX | EURUSD | NAS100
Các sự kiện sắp tới
| Ngày | Tiền tệ | Sự kiện | Dự báo | Trước | Nhận xét của nhà phân tích |
| 19 tháng 1 | USD | Ngày nghỉ lễ ngân hàng | N/A | N/A | Tình trạng thanh khoản thấp hơn có thể làm sai lệch diễn biến giá vào đầu tuần. |
| 20 tháng 1 | GBP | Thống đốc BoE Bailey phát biểu | N/A | N/A | Tham khảo cấu trúc thị trường để xác định xu hướng định hướng. |
| 21 tháng 1 | USD | Tổng thống Trump phát biểu | N/A | N/A | Hãy theo dõi để cập nhật thêm thông tin về địa chính trị và chính sách. |
| 22 tháng 1 | USD | Chỉ số giá PCE cốt lõi | N/A | 0,20% | Độ nhạy cảm với lạm phát vẫn ở mức cao. |
| 22 tháng 1 | USD | Tổng sản phẩm quốc nội cuối quý/quý | 4,30% | 4,30% | Vui lòng tham khảo cấu trúc thị trường để xác nhận. |
| 23 tháng 1 | JPY | Lãi suất chính sách của Ngân hàng Nhật Bản | 0,75% | 0,75% | Tập trung vào hướng dẫn của Ueda và phản ứng của đồng yên. |
Để xem đầy đủ các sự kiện kinh tế sắp tới, hãy xem Lịch kinh tế của VT Markets.
Các động thái chính trong tuần
Bitcoin (BTCUSD)

- Giá Bitcoin đã giảm xuống dưới 95.000 đô la sau những chậm trễ trong việc xin phép cơ quan quản lý của Mỹ.
- Lãi suất cao tiếp tục hạn chế tiềm năng tăng trưởng ngắn hạn.
- Nhu cầu cơ cấu vẫn được hỗ trợ bởi sự chấp nhận từ các thị trường mới nổi.
Vàng (XAUUSD)

- Giá vàng đạt mức cao kỷ lục mới gần 4.6904.505 trước khi ổn định trở lại.
- Nhu cầu tìm nơi trú ẩn an toàn vẫn mạnh mẽ bất chấp những tin tức về biến động tiền tệ.
- Các nhà giao dịch theo dõi các tín hiệu chính sách của Mỹ để xác định hướng đi rõ ràng.
Chỉ số đô la Mỹ (USDX)

- Tỷ giá USDX đang giao dịch quanh vùng 99.10 được theo dõi.
- Các tuyên bố về thuế quan và kỳ vọng về lãi suất hỗ trợ đà tăng trưởng trong ngắn hạn.
- Mức kháng cự nằm quanh mốc 99.70 và 100.00.
S&P 500 (SP500)

- Mức 7.000 vẫn là vùng kháng cự quan trọng.
- Rủi ro địa chính trị có thể gây ra sự giảm giá về mức 6.840 hoặc 6.795.
- Tâm lý thị trường chứng khoán vẫn nhạy cảm với các tín hiệu ổn định kinh tế vĩ mô.
Tóm lại
Thị trường vẫn gắn bó chặt chẽ với độ tin cậy của chính tiền tệ. Căng thẳng tiền tệ ở một số khu vực trên thế giới đang phát triển tiếp tục củng cố nhu cầu về các phương tiện lưu trữ giá trị thay thế, trong khi điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt khiến biến động ngắn hạn ở mức cao đối với các tài sản rủi ro.
Thị trường tiền điện tử vẫn nhạy cảm với kỳ vọng về lãi suất và các thông tin về quy định, tuy nhiên, việc ứng dụng thực tế do nhu cầu chứ không phải đầu cơ vẫn đang tiếp tục phát triển ngầm.
Các nhà giao dịch vẫn đang tập trung vào các tín hiệu chính sách sắp tới và dữ liệu lạm phát, vì những yếu tố này sẽ định hình điều kiện thanh khoản và quyết định liệu vị thế phòng thủ có nhường chỗ cho sự thèm muốn rủi ro mới vào cuối năm 2026 hay không.
Hãy tạo tài khoản VT Markets live ngay hôm nay để truy cập các tính năng của nền tảng, bao gồm thông tin thị trường và nội dung giáo dục.